Μια ταινία...

Η θανατική ποινή είναι ένα θέμα που δεν έχει ξεφύγει από το Hollywood και τον κινηματογράφο.

Μια ταινία που έχει παρουσιάσει πολύ καλά το θέμα της θανατικής ποινής είναι το "Dead Man Walking", του 1996 με την Susan Sarandon και τον Sean Penn. Η ταινία αυτή παρουσιάζει έναν δολοφόνο, τον Sean Penn, ο οποίος κατηγορείται για το βιασμό και τη δολοφονία δυο εφήβων. Μια μοναχή, η Susan Sarandon συναντάει τον εγκληματία ο οποίος πρόκειται να εκτελεστεί σε λίγο καιρό και αποφασίζει να τον βοηθήσει προσφέροντάς του δικηγορική υπεράσπιση και ψυχολογική υποστήριξη. Η ίδια συναντάει πολλά εμπόδια, και από τις οικογένειες των θυμάτων αλλά και από τον κοινωνικό περίγυρο ο οποίος εναντιώνεται σε αυτή της την ενέργεια. Παράλληλα, καθ' όλη τη διάρκεια της ταινίας, ο εγκληματίας αρνείται να δεχτεί την ενοχή του, κατηγορώντας τον συνέταιρό του. Μόνο όταν πλησιάζει η στιγμή της εκτέλεσής του, παραδέχεται πλήρως την ενοχή του και ζητάει εξιλέωση των πράξεών του.

Αυτό που με εντυπωσίασε πιο πολύ σε αυτή την ταινία είναι ο τρόπος με τον οποίο σκιαγραφείται η ψυχολογία του θανατοποινίτη. Αρνείται να δεχτεί ότι πρόκειται να εκτελεστεί, προσπαθεί να αποτρέψει αυτή την πράξη με κάθε τρόπο, κατηγορεί κάποιον άλλο για τα δικά του εγκλήματα, ενώ στο τέλος καταλαβαίνει ότι η μόνη σωτηρία είναι η σωτηρία της ψυχής του, και έτσι ζητάει συγχώρεση από τις οικογένειες των θυμάτων, με την ελπίδα ότι αν μη τι άλλο, η θανάτωσή του θα τους φέρει την ψυχική ηρεμία που ζητούν.

Ακόμα είναι πολύ ενδιαφέρουσα η παρουσίαση των οικογενειών. Φυσικά επιθυμούν την εκτέλεση του εγκληματία και πιστεύουν ότι μόνο μέσα από αυτήν θα μπορέσουν να ηρεμήσουν και οι ίδιοι και οι ψυχές των παιδιών τους. Δεν γνωρίζουμε κατά πόσο μπόρεσαν να συνεχίσουν τη ζωή τους μετά την εκτέλεση του δολοφόνου. Αυτό που βλέπουμε όμως είναι τον έναν από τους δύο πατεράδες να αλλάζουν γνώμη στην πορεία και να τάσσονται ενάντια στην εκτέλεση. Μάλιστα, αποφασίζει να χωρίσει με την γυναίκα του, γιατί όπως λέει "έχουν διαφορετικούς τρόπους να χειρίζονται το θάνατο του γιου τους".

Η τελευταία σκηνή της ταινίας, όπου πραγματοποιείται η εκτέλεση είναι συγκλονιστική. Ο αγέρωχος εγκληματίας λυγίζει και ζητάει αγάπη.
Τα τελευταία λόγια του είναι ανατριχιαστικά:
"Κύριε Ντελακρουά (ο πατέρας ενός από τα παιδιά) δε θέλω να φύγω από αυτόν τον κόσμο έχοντας μίσος στην καρδιά μου. Ζητώ τη συγχώρεση σας για ό,τι έκανα. Ήταν τρομερό αυτό που έκανα, να σας πάρω τον γιο σας. Κύριε και κυρία Πέρσι (οι άλλοι δύο γονείς) εύχομαι ο θάνατός μου να σας φέρει κάποια ανακούφιση. Θέλω να σας πω...η δολοφονία είναι κακό πράγμα. Όποιος και αν την κάνει. Είτε είμαι εγώ, είτε όλοι εσείς, είτε η κυβέρνησή σας."

Μπορείτε να δείτε αυτή τη σκηνή τώρα:

Πιστεύω ότι η ταινία αυτή σκιαγραφεί την ψυχολογία των περισσότερων εγκληματιών πριν την εκτέλεσή τους. Όσο σκληροί και να είναι, σίγουρα λυγίζουν όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με τον θάνατο. Άραγε νιώθουν τότε πραγματική μετάνοια;

Επιχειρήματα υπερ της θανατικής ποινής

Η μελέτη αυτή δε θα μπορούσε να είναι ολοκληρωμένη χωρίς να αναφερθούμε στα επιχειρήματα υπερ της θανατικής ποινής, και φυσικά στα κατά, τα οποία θα ακολουθήσουν αργότερα.

Η αλήθεια είναι ότι τα επιχειρήματα των δύο αυτών πλευρών αλληλοεπικαλύπτονται. Ακόμα, πολλά από αυτά δε στηρίζονται στη λογική αλλά σε συναισθηματισμούς και ηθικές απόψεις. Είναι λοιπόν δύσκολο να πει κανείς ότι μπορούμε να διαμορφώσουμε ολοκληρωμένη και σωστή άποψη απλά και μόνο διαβάζοντας τα επιχειρήματα των δύο πλευρών. Στην πραγματικότητα, εξαρτάται από την αντίληψη και τα πιστεύω του καθενός το αν θα τεθεί υπερ ή κατά της θανατικής ποινής. Φυσικά πολύ σημαντικό ρόλο παίζει και το κοινωνικό πλαίσιο. Πιο δύσκολα θα τεθεί υπερ της θανατικής ποινής ένας Έλληνας από έναν Αμερικάνο, επειδή αυτό το φαινόμενο δεν υπάρχει πλέον στη χώρα μας. Παρ' όλα αυτά, η αναφορά στα επιχειρήματα πρέπει να γίνει. Ελπίζω ότι θα μπορέσω να παρουσιάσω επαρκώς και τις δύο πλευρές με όση περισσότερη αντικειμενικότητα μπορώ.

Ξεκινάμε λοιπόν...

*Το πρώτο και πιο ισχυρό ίσως επιχείρημα υπερ της θανατικής ποινής είναι η ισάξια ανταπόδοση.
Αν κάποιος δολοφονήσει ένα ή περισσότερα άτομα, ή τελέσει κάποια πράξη η οποία πλήττει σοβαρά μια ανθρώπινη ζωή (γιατί μην ξεχνάμε ότι η θανατική ποινή δεν αφορά μόνο δολοφονίες, αλλά και υποθέσεις ναρκωτικών ή βιασμούς), τότε η μόνη ποινή που μπορεί να επιβληθεί στον εγκληματία είναι η θανατική ποινή. Πώς μπορείς να τιμωρήσεις κάποιον για ένα τόσο σοβαρό έγκλημα; Πρόκειται για το δίκαιο "οφθαλμός αντί οφθαλμού".
Στην ουσία, η κοινωνία υιοθετεί ένα μέτρο, το πιο απλό θα λέγαμε, για να χειριστεί μια τέτοια περίπτωση.


*Ένα δεύτερο επιχείρημα είναι η πρόληψη.
Διάφοροι κοινωνιολόγοι/εγκληματολόγοι και λοιποί επιστήμονες αναφέρουν ότι η φυλάκιση και οι λοιπές ποινές που επιβάλλει το ποινικό σύστημα λειτουργούν αποθαρρυντικά για τους μελλοντικούς εγκληματίες. Με άλλα λόγια, αν δεν τιμωρούταν τόσο αυστηρά η αφαίρεση της ανθρώπινης ζωής, οι περισσότεροι άνθρωποι δε θα δίσταζαν να προχωρήσουν σε μια τέτοια πράξη. Συνεπώς, η θανατική ποινή λειτουργεί αποτρεπτικά.


*Ένα άλλο επιχείρημα σχετίζεται με την δικαίωση της οικογένειας του θύματος.
Αυτό το επιχείρημα είναι περισσότερο συναισθηματικό. Η οικογένεια του θύματος ζητάει, όπως είναι λογικό, την τιμωρία του εγκληματία. Εφόσον αφαίρεσε τη ζωή κάποιου συγγενή της, τότε πρέπει να τιμωρηθεί. Παράλληλα όμως, η οικογένεια αυτή είναι πολύ πιθανό να ζητάει εκδίκηση. Από το να πάρει λοιπόν το νόμο στα χέρια της, το κράτος επεμβαίνει και κάνει αυτό που θα ήθελε να κάνει και η ίδια.
Με άλλα λόγια, το κράτος αποτρέπει τους πολίτες από το να γίνουν και οι ίδιοι δολοφόνοι σε απάντηση μιας δολοφονίας που έπληξε άμεσα τους ίδιους.


*'Αρα μιλάμε και για μια αποτροπή εκδικητικών πράξεων από τη μεριά της οικογένειας.
Η αυτοδικία είναι συχνό φαινόμενο. Η θανατική ποινή αποτρέπει έναν αιματηρό κύκλο αντεκδίκησης.


*Σχετικό με το προηγούμενο επιχείρημα είναι το λεγόμενο "closure", η δυνατότητα που δίνεται δηλαδή στην οικογένεια του θύματος να προχωρήσει μπροστά.
Σίγουρα η θανάτωση του δολοφόνου δεν αρκεί για να ξεχάσει μια οικογένεια τι συνέβη. Ωστόσο είναι πιο εύκολο να σταματήσει να βασανίζεται και να γυρίσει ξανά στους ρυθμούς που είχε. Ακόμα, δε θα βασανίζεται ξέροντας ότι ο δολοφόνος είναι ζωντανός εκεί έξω, έστω και φυλακισμένος.


*Σήμερα οι τεχνικές εξιχνίασης ενός εγκλήματος (DNA tests κλπ) είναι πολύ αξιόπιστες και έχουν πολύ μικρή πιθανότητα λανθασμένης εκτίμησης.
Με άλλα λόγια, είναι ελάχιστες οι πιθανότητες να καταδικαστεί κάποιος για ένα έγκλημα το οποίο δεν διέπραξε. Οι κάμερες, τα διάφορα συστήματα παρακολούθησης, και οι τεχνικές των ιατροδικαστών αποδεικνύουν με σχεδόν απόλυτη ακρίβεια ότι ο κατηγορούμενος όντως τέλεσε το έγκλημα. Άρα είναι ελάχιστες οι πιθανότητες να εκτελεστεί κάποιος ο οποίος είναι αθώος.


*Η ισόβια κάθειρξη δεν εγγυάται ότι ο εγκληματίας δεν θα σκοτώσει ξανά.
Πρώτα απ' όλα, η "ισόβια" κάθειρξη ισοδυναμεί με 20 χρόνια. Ακόμα όμως και αν δοθούν πολλαπλές ισόβιες ποινές, και άρα καταδικαστεί ο εγκληματίας στην φυλακή για ολόκληρη τη ζωή του, υπάρχει πάντα η πιθανότητα απόδρασης, ή τέλεσης εγκλήματος μέσα στη φυλακή. Δεν μπορούμε λοιπόν να αποτρέψουμε μια ενδεχόμενη δολοφονία, ακόμα και μέσα στα φυσικά όρια της φυλακής.


*Η θανατική ποινή είναι συχνά η μόνη λύση απέναντι στην κοινωνική κατακραυγή.
Φανταστείτε να συλλαμβάνονταν βιαστές παιδιών, ή μεγάλοι έμποροι ναρκωτικό...δε θα ήταν λογικό να ζητούσε ο λαός την επιβολή της θανατικής ποινής; Το ίδιο συνέβη και με την περίπτωση του Σαντάμ Χουσείν. Η θανατική ποινή δεν είναι μόνο μέσο δικαίωσης του ενός, αλλά και δικαίωσης μιας ολόκληρης κοινωνίας, όσο και επιβεβαίωσης της ιδέας ενός κράτους αρκετά σκληρού απέναντι στους εγκληματίες. Η θανατική ποινή επαναφέρει την τάξη.


*Η θανατική ποινή είναι η μόνη ποινή που δε μπορεί να αγοραστεί, να δεχτεί αναστολή κλπ.
Με άλλα λόγια είναι μια ποινή που δε μπορεί να μεταβληθεί. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος με περισσότερη κοινωνική δύναμη δε θα έχει τη δυνατότητα να κάνει χρήση της θέσης του για να γλιτώσει αυτή την ποινή. Άρα μιλάμε για τη μόνη περίπτωση όπου οι εγκληματίες στέκονται ισάξια απέναντι στο νόμο, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι. Αυτό το είδαμε και στην υπόθεση του Αιγύπτιου μεγιστάνα.


*Η θανατική ποινή κοστίζει λιγότερο από την ισόβια κάθειρξη.
Φυσικά αυτό ισχύει απόλυτα μόνο αν η εκτέλεση γίνει άμεσα. Βέβαια έχουμε δείξει σε προηγούμενες αναρτήσεις (εδώ και εδώ) ότι αυτό το επιχείρημα χωλαίνει Παρ' όλα αυτά, οφείλουμε να το αναφέρουμε.


*Η θανατική ποινή δεν είναι μια καινούρια πρακτική. Εφαρμόζεται εδώ και αιώνες.
Άρα για να ισχύει ήδη από τα αρχαία χρόνια, πρέπει να είναι ένα ικανοποιητικό μέσο τιμωρίας των εγκληματιών.


*Γίνονται προσπάθειες ελέγχου της θανατικής ποινής.
Με άρα λόγια, οι διάφοροι οργανισμοί προσπαθούν να θεσπίσουν συγκεκριμένους κανόνες όσον αφορά την επιβολή της ποινής έτσι ώστε να εξαιρούνται από αυτήν οι ανήλικοι, οι γυναίκες σε κύηση, και οι νοητικά και ψυχολογικά ασθενείς. Άρα η ποινή δεν είναι αυθαίρετη.


Συνοπτικά λοιπόν, τα επιχειρήματα υπερ της θανατικής ποινής είναι ιστορικά, κοινωνικά, οικονομικά, και συναισθηματικά. Το κατά πόσο αυτά τα επιχειρήματα είναι ισχυρά το αφήνω στη δική σας κρίση. Σίγουρα δεν τα έχω παρουσιάσει πλήρως, και σίγουρα υπολείπονται αρκετές θέσεις υπερ της θανατικής ποινής. Ωστόσο, πιστεύω ότι τα παραπάνω σκιαγραφούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται οι υποστηρικτές της εν λόγω ποινής.

Τι πιστεύετε λοιπόν για αυτά; Έχετε να προσθέσετε κάτι ακόμα;

A7D58228-B7CA-0903-145B-CC1861251406

1.02.05

Έμεινε έγκυος για να γλιτώσει τη θανατική ποινή!

Η Chica Griega είχε δώσει πριν λίγες μέρες τη διεύθυνση ενός άρθρου σχετικού με μια υπόθεση που έλαβε χώρα στο Λάος. Σύμφωνα με αυτό το άρθρο λοιπόν, μια γυναίκα συνελήφθη για εμπόριο ναρκωτικών και καταδικάστηκε σε θανατική ποινή. Καθώς όμως αποκαλύφθηκε ότι είναι έγκυος, η ποινή της μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη.

Όπως ανακοίνωσαν όμως οι αρχές την Κυριακή, η γυναίκα αυτή δεν έμεινε έγκυος τυχαία, ή πριν τη σύλληψή της, αλλά αντίθετα, επιδίωξε την κύηση με στόχο να πετύχει μια πιο ευνοϊκή ποινή αφού ο νόμος είναι πιο ελαστικός απέναντι στις εγκύους και τις νέες μητέρες. Ο πατέρας είναι ένας συγκρατούμενός της ο οποίος φυλακίστηκε επίσης για διακίνηση ναρκωτικών. Ο ίδιος είναι εκστασιασμένος που θα γίνει πατέρας. Τώρα οι αρχές κανονίζουν τη μεταφορά της γυναίκας στην Αγγλία όπου θα εκτίσει την ποινή της.

Τι πιστεύετε για όλα αυτά; Από τη μία, δε θα έπρεπε να υπάρχει ειδική ρύθμιση για τις μητέρες έτσι ώστε να υιοθετούνται όσο το δυνατόν πιο ευνοϊκά μέτρα, κυρίως για το μωρό; Από την άλλη όμως, πόσο απάνθρωπο είναι να φέρει στη ζωή αυτή η γυναίκα ένα παιδί όντας η ίδια στη φυλακή, για να γλιτώσει τη δική της ζωή; Γιατί να καταδικάσει κάποιον άλλο σε αυτή την άθλια μοίρα στην οποία οδήγησε η ίδια τον εαυτό της; Δε θα έπρεπε να τιμωρηθεί και γι'αυτό;

Εσείς τι πιστεύετε; Αν είχε καταργηθεί η θανατική ποινή στο Λάος (ή παντού), δε θα αποφεύγαμε τέτοιες ακραίες πρακτικές;

Πηγή: Άρθρο